ຄວາມໝາຍ ແລະ ປະເພດວັນນະຄະດີ
ຄຳວ່າ"ວັນນະຄະດີ"ແມ່ນໄດ້ມາຈາກສອງຄຳທີ່ໄດ້ມາຈາກພາສາປາລີຄື: ວັນນະແປວ່າ: ສີສັນ,ປະເພດ... ຄະຕິ ແປວ່າ:ຄະດີ, ເລື່ອງ,ເຫດການຕ່າງໆທີ່ເກີດຂຶ້ນ ແລ້ວເອົາສອງຄຳນີ້ມາສົນທິກັນ ຈຶ່ງໄດ້ຄຳວ່າ: "ວັນນະຄະດີ"
ໃນວັດຈະນານຸກົມພາສາລາວໄດ້ໃຫ້ຄວາມໝາຍຂອງວັນນະຄະດີວ່າ ແມ່ນ ທາງຂອງໜັງສື ,ເລື່ອງຂອງໜັງສື ທີ່ໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງວາດີ.
ໃນທາງວັນນະຄະດີໄດ້ເວົ້າວ່າ ວັນນະຄະດີແມ່ນ ເລື່ອງລາວທີ່ແຕ່ງຂຶ້້້ນມາເພື່ອເປັນອາວຸດທີ່ແຫຼມຄົມ ແລະ ໂຈມຕີພວກສັກດີນາ,ພວກນາຍທຶນ.
ໃນທາງ ປະຫວັດສາດ ,ວັນນະຄະດີໝາຍເຖິງ ໜັງສືບົດເລື່ອງຕ່າງໆທີ່ບັນທຶກເຫດການໆປະຫວັດສາດໃນແຕ່ລະໄລຍະ.
ສະຫຼຸບ:ວັນນະຄະດີ ໝາຍເຖິິງໜັງສືບົດເລື່ອງຕ່າງທີ່ບັນທຶກເຫດການປະຫວັດສາດໃນແຕ່ລະໄລຍະ, ແຕ່ງຂຶ້ນມາເພື່ອເປັນອາວຸດທີ່ແຫຼມຄົມໃນການຕໍ່ສູ້ສັງຄົມ ແລະ ເປັນເລື່ອງຂອງໜັງສືທີ່ໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງວ່າດີທີ່ສຸດ.
ວັນນະຄະດີລາວແບ່ງອອກເປັນ 3 ປະເພດຄື:
1. 1. ວັນນະຄະດີພື້ນເມືອງລາວ
ແມ່ນວັນນະຄະດີທີ່ກໍາເນີດເກີດຂຶ້ນຕັ້ງແຕ່ຍັງບໍ່ທັນມີຕົວໜັງສືລາວ ເຊິ່ງແມ່ນປະຊາຊົນຊາວຜູ້ອອກແຮງງານລາວເປັນຜູ້ແຕ່ງ.
ວັນນະຄະດີພື້ນເມືອງລາວມີ 3 ປະເພດຄື:
- - ວັນນະຄະດີລາວປະເພດຄໍາຮ້ອຍແກ້ວມີ: ເທບນິຍາຍ, ພື້ນສືບ, ນິທານອັດສະຈັນ, ນິທານຊວນຫົວ, ນິທານສັດ.
- - ວັນນະຄະດີປະເພດຄໍາຮ້ອຍກອງມີຄື: ຄໍາໂສກ, ຄໍາໂອມ, ຄໍາທວາຍ, ຄໍາສຸພາສິດ, ຄໍາຜະຫຍາ, ຂັບ-ລໍາ-ເຊີ້ງ,
- ວັນນະຄະດີປະເພດການສະແດງເທິງເວທີ (ການສະແດງພື້ນເມືອງ) ມີຄື: ລໍາເລື່ອງ, ລະຄອນກ້ອມ.
2. ວັນນະຄະດີຂຽນສະໄໝອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງ
ແມ່ນໄລຍະແຫ່ງການກໍາເນີດມີພາສາວັນນະຄະດີ ແລະ ຕົວໜັງສືລາວສື. ວັນນະຄະດີຂຽນສະໄໝອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງ ມີ 2 ໄລຍະຄື:
+ ວັນນະຄະດີສະໄໝອານະຈັກລາວລ້ານຊ້າງຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງໄດ້ກໍາເນີດວັນນະຄະດີຂຽນ 4 ປະເພດຄື:
- ວັນນະຄະດີປະຫວັດສາດ.
- ວັນນະຄະດີສາສະໜາ
- ວັນນະຄະດີຄໍາສອນ
- ກະວີນິຍາຍ
+ ວັນນະຄະດີສະໄໝອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງສະໄໝຊຸດໂຊມມີຄື:ເລື່ອງ ຊ້ຽງໝ້ຽງ, ສານລຶບພະສູນ, ກາບເມືອງພວນ.
3. 3. ວັນນະຄະດີປັດຈຸບັນ (ສະໄໝໃໝ່) ໄດ້ກໍາເນີດ ແລະ ຂະຫຍາຍຕົວ 3 ໄລຍະຄື:
+ ປີ1893-1954 ຈັກກະພັດຝຣັ່ງເຂົ້າມາຮຸກຮານ
- ກະແສວັນນະຄະດີເພີນຈິດ
- ກະແສວັນນະຄະດີຮັກຊາດ
+ ປີ 1955-1975 ຈັກກະພັດອາເມລິກາເຂົ້າມາຮຸກຮານ
- ວັນນະຄະດີເຂດສັດຕູຄວບຄຸມຊົ່ວຄາວ
- ວັນນະຄະດີປະຕິວັດ
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น